Technical Education and Skills Development Authority Website

Department of Trade and Industry Website

Development Bank of the Philippines Website

Bureau of Soil and Water Management Website

Peace and Equity Foundation Website

DILG Website

Rotary International Website

Department of Environment and Natural Resources Website

Hindi problema ang basura kung wais ka!

Share

Mga Wastong Paraan sa Pamamahala ng Basura sa Tahanan

ALAM MO ba na dadalawa lang ang pinanggagalingan ng basura? Ayon sa pag-aaral maging  sa simpleng obserbasyon na lang, dalawa lang ang pinagmumulan ng maruruming kalat sa ating kapaligiran – mula sa labas at mula sa loob.

1. Basurang Panlabas. Madali lang makita ang basurang panlabas. Nariyan ang mga nabubulok o biodegradables tulad ng mga tira-tirang pagkain, mga basurang galing sa halaman, dumi ng tao at hayop. Gayundin ang tinaguriang non-bigodegrables, mga basurang hindi nabubulok tulad ng plastic, lata, bubog, tuyong papel, tela, atbp.

2. Basurang Panloob. Ang mahirap makita pero talagang napakalaking disgrasya ang dulot ay ang basurang panloob. Apat ang pinanggagalingan niyan. Basura mula sa isip tulad ng marurumi at malalaswang kaisipan. Basura mula sa bibig tulad ng mga salitang nakasasakit, tsismis, kasinungalingan, at malisya. Mayroon ding galing sa puso o damdamin tulad ng pagwawalang-bahala sa kapakanan ng iba o pagkamanhid sa problema ng lipunan. At ang pinakamarumi sa lahat – ang basurang galing sa gawain na nakasisira, nakakaperhuwisyo at nakababara sa mabuting hangarin.

Problema nga ba ang basura?

Sa isang Waste Summit na ginanap sa lalawigan ng Bulacan, nakita kung gaano kalaki ang problema sa basura. Alam mo ba na:

  • Bawat Bulakeño ay lumilikha ng kalahating kilong basura araw-araw; sa 2 milyong populasyon ay lumilikha ang Bulacan ng 1 milyong kilo ng basura araw-araw.
  • Sa 568 na Barangay ng Bulacan, 316 lamang ang naseserbisyuhan ng koleksyon ng basura; at
  • Umaabot sa 60% ng basura sa Bulacan ay mula sa mga basurang-pambahay o domestic waste. Ito ang pangunahing sanhi ng pagkamatay ng mga ilog at batis.

Isipin na lang ninyo: bunuk-bundok na basura ang nililikha ng 94 milyong Pinoy sa kasalukyan!

Ano ang gagawin mo?

Pwede kayang hindi nalang tayo makialam? Sa laki ng problema natin sa basura, malulunasan kaya ito ng iilang pinuno ng pamahalaang panalalawigan, pambayan at barangay o mga lider-simbahan o sibikong grupo?

Ikaw, kapatid ang solusyon! Simulan mo sa sarili mong bahay at hikayatin ang iyong mga kapitbahay sa Wastong Paraan ng Pamamahala ng Basura.

Simpleng-simple lang kung talagang gagawin mo itong kultura sa tahanan.

Unang Hakbang. Isa lang ang itatapon natin. Iyan ang mga panloob na basurang nabanggit natin sa una. Kukunin at bubuhayin naman natin ang mga sumusunod na kaugalian:

  1. Pagkukusa (O Bolunterismo) - Gusto kong sumali! Ano ang maitutulong ko?
  2. Tiwala Sa Sarili - Kaya ko ito!
  3. Makatarungan - Walang lamangan.
  4. Matuwid Na Paninindigan - Walang dudahan o malisya, walang pagkukunwari.
  5. Pananagutan – Responsibilidad ko ang sariling bakuran at pamayanan.

Ikalawang Hakbang. Maglaan ng panahon at dumalo sa isang Pagsasanay sa Pamamahala ng Basurang Pantahanan na ilulunsad sa inyong barangay, pamahalaang lungsod o bayan, simbahan o NGO. Ang isang araw mong paglahok ay katumbas ng pangmatagalang linis at ginhawa.

Ikatlong Hakbang. Pulungin ang buong pamilya kasama ang magulang, anak, at kasambahay. Ipaliwanag ang wastong pamamahala ng basura. Alamin ang iba't ibang uri ng basura sa tahanan. Ulitin ang mga itinuro sa pagsasanay. Gawing demokratiko ang pagtotoka ng trabaho. Kung makatutulong, magtakda ng araw ng pag-uulat ng bawat miyembro ng pamilya at minsan isang linggo sa pagsusuri ng pag-unlad sa sariling bakuran. Magkaisa sa disiplina!

Kapakipakinabang na Tips:

1. Pagbukud-bukodin ang mga basura. Ihiwalay agad ang nabubulok sa di-nabubulok. Sa bahay pa lang, simulan na ang pagbubukud-bukod. Maglagay ng dalawang basurahan o kaya'y hatiin sa dalawa ang isang malaking sisidlan sa silid, salas at iba pang lugar sa loob ng kabahayan. Pati kasilyas isali. Maglagay ng isang bukod na sisidlan para sa recyclables tulad ng bote, lata, tuyong papel o karton, tela at iba pa.

2. Sa labas ng bahay, maglagay ng tatlong lalagyan para sa tatlong uri ng basura. Tiyaking di magkahalo ang tatlo:

  1. isang lalagyan para sa mga nabubulok;
  2. isa para sa di-nabubulok; at
  3. isa para sa factory-returnables

3. May dalawang klase din ng basurang panlabas – ang nabubulok at ang di-nabubulok. Heto ang ilang halimbawa:

a) Nabubulok:

  • Basura ng Bakuran – tuyong dahon at sanga
  • Basura mula sa hayop – dumi ng hayop, tinik at butu-buto, patay na hayop
  • Basura mula sa tao – gamit na toilet paper, dumi ng tao.

b) Di-nabubulok:

  • basurang-kusina – basyo ng lata, bote, matigas na buto
  • basurang-bahay – pinagtabasang tela, tuyong papel, karton, pinagbalutang plastik.

4.    Recycling:

  1. bote at diyaryo – ipunin para maipamigay o kaya’y maibenta sa junksho
  2. plastic container – maaring gawing basurahan o lalagyan ng halaman
  3. lata – maaring gawing lalagyan ng halaman
  4. tela – ang mga telang retaso o luma ay maaring gamitin uli bilang basahan.

(Halaw sa Ecological Waste Management ni Dr. Metodio Palaypay, MD ng Ecology Zero Waste.)

We have 19 guests online